Warning: Use of undefined constant REQUEST_URI - assumed 'REQUEST_URI' (this will throw an Error in a future version of PHP) in /home/customer/www/onlinehizmet.org/public_html/wp-content/themes/betheme/functions.php on line 73
HÜKÜMETİN KRİZDEN ÇIKIŞ REÇETESİ: NEW DEAL PROGRAMI 2020 - Online Hizmet

HÜKÜMETİN KRİZDEN ÇIKIŞ REÇETESİ: NEW DEAL PROGRAMI 2020

Akıl Okulu bir, aklın yolu bir sürü – Melahat Betül Şener
Haziran 20, 2020
Yarışma: Çocukların bayramı doya doya yaşama hakkına saygı gösterelim lütfen!
Temmuz 26, 2020
Paylaş

İngiltere başbakanı Boris Johnson, ülkeyi ekonomik krizin eşiğinden kurtarmak ve Koronavirüs salgını sonrası ekonomik iyileşme için 5 milyar sterlinlik (6,1 milyar dolar) altyapı harcamalarını da içine alan devasa bir ekonomik plan açıkladı. ‘İnşa, inşa, inşa’ sloganı ile paketi açıklayan Johnson, özetle 5 milyar sterlinin konut, yol, hastane inşaatı ve diğer altyapı harcamaları için kullanılacağını, partisinin seçim bildirgesinde vaat edilen planların da hızlandırılıp yoğunlaştırılacağını kaydetti.

Planın adı olan “New Deal for Britain” iktisatçılar ve bu konularla ilgisi olanlara yabancı gelmeyecektir. Kısaca “Yeni Anlaşma”, “Yeni Mutabakat” veya “Yeni Düzen” diye çevirebileceğimiz bu kavram beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan ekonomik krizden çıkışı devlet yatırımları ve teşvikleriyle aşmaya çalışan ekonomi politikalarının genel adıdır. New Deal 1929 yılında başlayan ve tüm dünyayı etkisi altına alan ekonomik kriz dönemine ait bir kavramdır. New Deal, 1932 yılında ABD Başkanı olan Franklin D. Roosevelt’in ABD’yi bu buhrandan kurtarmak için uyguladığı ekonomik, sosyal ve siyasal önlemleri içeriyor. New Deal girişimi özellikle istihdam yaratmaya ve kamu yatırımlarının artırılmasına odaklanmıştı. Büyük Buhran sonrası sermayenin doğası gereği atıl kalması sonucu işsizlik %25 seviyesine çıkmış, yoksulluk had safhaya varmışken Roosevelt devletin olanaklarını seferber ederek peş peşe devasa projeler hayata geçirdi. Örneğin, köprü, yol, kamu binası, park, vb. yapımında çalışmak üzere o zaman toplam nüfusu 125 milyon olan ABD’de 8.5 milyon insan istihdam edildi. Çiftçi iflas etmesin, dar gelirlilerin evlerine ipotek gelmesin diye yardım programları faaliyete sokuldu. Banka mevduatları devlet güvencesi altına alınırken, 1929 borsa krizinin tekrarını önlemek için Menkul Kıymetler ve Döviz Komisyonu kuruldu. 1935 Wagner Yasası endüstriyel ilişkileri işçi sendikaları lehine düzenlerken bu programın belki de en geniş çaplı ve kalıcı icraatı olan Sosyal Güvenlik reformuyla yaşlılar, dullar, işsizler ve engelliler sigortaya bağlandı.

İngiltere ve muhtemelen diğer ülkeler de bugün yaşadığımız krizi bu eski formülle iyileştirmeyi hedefliyor. Bu kapsamda üretimi canlandırmak için kamunun altyapı yatırımlarıyla ekonomiye para akıtılacak ve reel sektör de desteklenecek.

Haftaya Maliye Bakanı Sunak’ın detaylandırmasını beklediğimiz “New Deal” programının şu ana kadar netleşen kısımları aşağıda sıralanmıştır:

  • Başbakan, İngiltere’de altyapı projelerinin hızlandırılacağını, yeni okullara, çevre dostu otobüslere ve internet altyapısına yatırım yapılacağını belirtti.
  • Johnson, 2008 krizi sonrasında uygulanan kemer sıkma politikalarına geri dönülmeyeceğini vurguladı.
  • Yeni evler inşa edilecek, NHS’yi düzeltmek, kalifiye eleman bulma güçlüğü ile mücadele edilecek, Birleşik Krallık bölgeleri arasındaki fırsat, verimlilik ve ulaşım boşluğu düzeltilecek.
  • Hızlandırılmış projeler programına göre (The programme of accelerated projects);
    • Hastane bakımı için 1,5 milyar £; Bu planın içinde ruh sağlığı yurtlarının ortadan kaldırılması, yeni hastane inşaatları ve A&E kapasitesinin artırılması vardır.
    • Yol projeleri için 100 milyon £; Sandwell’deki köprü onarımlarından Humber bölgesindeki A15’in kalitesini artırmaya kadar karayollarını iyileştirmeye yönelik 29 proje. Ayrıca 10 milyon £, Manchester demiryolu hattını hayata geçirmek için ayrılacak.
    • Yeni okul binaları inşa programının ilk aşaması için 1 milyar £; 2020-21’den başlayarak, on yıllık sürecek okul inşa programının ilk 50 projesini finanse etmek.
    • Okullar ve üniversiteler için sırayla 560 ve 200 milyon sterlin değerinde yenileme bütçesi ayrılacak.
    • Bu yıl içinde yaklaşık 100 mahkemeye dijitalleşme ve bakım masrafları için 142 milyon £, hapishaneler ve genç mahkumların rehabilite merkezlerinin bakımı için 83 milyon £ ve geçici cezaevi yerleri için 60 milyon £ ayırılacak.
    • Ana Cadde (High Street) iyileştirilmesi gibi yerel büyüme projeleri için 900 milyon £ fon sunulacak. Bu fon, önem sırasına göre lokal belediyelerin geliştirilmesi ve yenilenmesini, ulaşım ve dijital bağlantıları iyileştirmeye yönelik yatırımları, inovasyon ve teknoloji merkezlerini inşasını içerecektir.
    • 96 milyon £ Kasaba Fonu (Towns Fund); Bu fon, seçilecek 101 kasabaya 500K – 1 milyon sterlin değerinde park, cadde ve ulaşım iyileştirmeleri gibi projelere harcama yapmasını sağlayacak.
  • Maliye bakanına bağlı ‘Proje Hızı’ (Project Speed) adlı yeni bir Altyapı Görev Gücü kurulacak. Bu ekip, hükümetin inşa etmeyi taahhüt ettiği 40 yeni hastaneyi ve okul inşa programını takip edecek.
  • Hükümet, sonbaharda bir hayli geciken Ulusal Altyapı Stratejisi ‘National Infrastructure Strategy” yayınlayacak. Planın için de enerji, karayolu ve demiryolu, sele karşı savunma projeleri ve atık gibi temel ekonomik altyapı planları olacaktır.
  • İngiltere’nin yeni nesil elektrikli otomotiv teknolojilerine öncülük etmesini sağlayacak ek finansman sağlanacak.
  • 10 milyon £ değerinde, batarya ve otomotiv teknolojisi R&D çalışmalarına ödenek sağlanacak.
  • 2025 yılına kadar her yıl 75.000 dönüm ağaç dikilecek.
  • 40 milyon £ değerinde Çevre Koruma fonu (Recovery Challenge Fund) ayrılacak.
  • Temiz ve doğa dostu teknoloji geliştirmek için 100 milyon sterline kadar yeni fon sağlanacak.
  • Yeni düzenlemelerle, şehir merkezlerindeki binaların ve arazinin planlama izni olmadan kullanımının değiştirilmesine ve boş binaların yeni evlere dönüştürülmesinde daha fazla kolaylık sağlanacak.
  • Mülk sahipleri, komşularının iznine bağlı olarak, hızlı bir yol onay süreci ile mülklerinin üzerinde ek inşaat yapabilecekler.
  • 12 milyar £ konut fonuyla, önümüzdeki 8 yıl içinde 180.000’e kadar uygun fiyatlı bir evler inşa edilecek.
  • Uygun fiyatlı ev programıyla ‘affordable homes programme’ 1.500 adet ev ilk kez konut sahibi olacaklara %30 indirim ile satılacak.
  • 400 milyon £ değerindeki Brownfield Arsa Fonu’ndan gelen parayla West Midland, Greater Manchester, West Yorkshire, Liverpool, Sheffield, North Tyne ve Tees Valley şehirlerinde yaklaşık 24.000 ev inşa edilecek.
  • Küçük çaptaki mütahitlerin yeni konut inşa etmeleri ve finansmana erişmelerine yardımcı olacak Konut İnşaat Fonu, 450 milyon £ ek destek sağlayacak. Bu da yaklaşık 7.200 yeni ev projesi demektir.
  • İnşaat ve konut projeleri ile alakalı temmuz ayı içinde daha detaylı bir plan açıklanacaktır.
  • Britanya’nın diğer ülkeleri için ekonomik büyümeyi teşvik edecek ve yoksullukla mücadele edecek, yerel ekonomik toparlanmayı destekleyecek çok yıllı Ortak Refah Fonu oluşturulacaktır.

Bu plana yapılan bazı eleştiriler:

  • Ana muhalefet İşçi Partisi ve işverenler örgütü, Johnson’ın istihdamın korunması üzerinde yeterince durmadığını ifade etti.
  • Genelde New Deal politikaları kapitalizm içindeki komünizm nüvesi gibi algılanmaktadır. Bu planlarla sola kaydığı yönünde Muhafazakâr Parti içinde dile getirilen kaygılara cevaben Johnson,” Komünist değilim” dedi.

Planla ile alakalı daha detaylı bilgilere aşağıdaki kaynaklardan ulaşabilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir