Korona günlerinde dua

Corona döneminde çocuklarımız için doğru kitapları nasıl seçmeliyiz?
Nisan 17, 2020
Coronavirüs salgını ve önlemlerini hala tam olarak anlayamadığınızı mı düşünüyorsunuz?
Nisan 17, 2020
Paylaş

Fatih Barış

Elmalılı Hamdi Yazır duayı, ‘küçüğün büyükten, âcizin güçlüden ihtiyaç ve arzusunu ciddi olarak istemesi ve rica etmesi’ olarak tanımlar. Ayetler, hadisler ve İslâm literatüründe dua, “İnsanın Allah’a seslenmesi” ve “Allah’tan yardım talep etmesi”dir. Bir köprüdür dua, terim anlamıyla; “Sınırlı, sonlu ve âciz olan varlığın sınırsız ve sonsuz kudret sahibi ile kurduğu köprü’.

İnsanlık tarihi kadar eskidir, dua etmenin tarihi. Sadece biz Müslümanlar değil, aynı ülkede, İbrahimi şemsiyenin altında, bir arada yaşadığımız Yahudi inançlılar günde üç defa (sabah, öğle, akşam), ayrıca sinagogda cumartesi (şabat) ve bayram günlerinde dualar ediyorlar. Bunu yaparken, ayaklar bitiştiriliyor, baş öne eğiliyor, göğe açılıyor eller.

Hıristiyanlık’ta da dua dinî hayat açısından büyük bir önem taşır. Dua Allah’a ulaşma, O’nu tanıma ve vicdanın sesidir. İsevi dindarlar, günde 3 defa (sabah, öğle, akşam), haftalık programda pazar ve paskalya dönemlerinde dua ederken bu sesin izini sürerler.

Olağan üstü şartlardan geçtiğimiz bu günlerde daha görünür oldu ki, dinlerin, kültürlerin ve anlayışların dışına taşan bir cazibesi var duanın. İnanan, inanmayan veya kendisini bir dine ait hisseden hissetmeyen herhangi biri için çok sırlı, umut veren bir anlamı var dua etmenin.

Dua konusunda yapılan ampirik çalışmalar, insanların büyük bölümünün, hatta Allah’ın varlığını inkar edenlerin bile zaman zaman dua ettiklerini göstermektedir. İnkâr edenler üzerinde yapılan bir araştırmada, deneklerin %48.68’i dua ettiklerini ifade etmişlerdir. Bir başka çalışmada ise, dua etmenin dinî bir gerçeklik olduğuna inanma konusunda şüpheleri olan deneklerin %83,3’ünün; duaya kesinlikle inanmayan deneklerin ise %20’sinin dua ettikleri belirlenmiştir. Bu durum din gibi duanın da evrensel bir olgu olduğunu gösteriyor bize.

İnsan Ne Zaman Dua Eder?

İnsanı dua etmeye yönelten o kadar faktör vardır ki, bu ayrı bir yazı konusu. Fakat Kur’ân’da insanın çaresizlik içinde ve zor şartlarda duaya daha çok yöneldiği üzerinde ısrarla durulur. Bazı âyetlerde dinî yöneliş veya duanın belirgin veya zayıf hale geldiği durumlar açıklanırken aynı zamanda bu yönelişin insan tabiatında fıtrî ve küllî bir motif olarak bulunduğu da ortaya konur. Âyetlerin ifadesiyle, insan bir tehlike ve sıkıntıya düşünce bütün samimiyetiyle Allah’a yönelir; yatarken, otururken, ayakta dururken bıkmadan usanmadan dua edip iyilik ve başarı ister (Yûnus 10/12; el-İsrâ 17/11; er-Rûm 30/31; Lokmân 31/32; Fussılet 41/49). Diğer bazı âyetlerde de insanın ihtiyaç ve sıkıntılarının giderildiği, kendini emniyet içinde ve başarılı gördüğü durumlarda dua isteğinin zayıfladığı, Allah’tan yüz çevrildiği, inanın kendi güç ve yeterliliğini gözünde büyütüp bencil ve nankör hale geldiği ve zalimce hareket ettiği vurgulanmaktadır (el-İsrâ 17/67; Lokmân 31/32; ez-Zümer 39/8; Fussılet 41/51). 

Kur’an’ın apaçık seslendirdiği, son günlerde pekçok yazar ve analistin teyit ettiği bu aynı gerçek; korona sürecinin insanları duaya, ibadete ve inanmaya daha açık ve ilgili yapabileceğinin altını çiziyor. Günlük hayatta ölümü unutan, alabildiğine sekülerleşen insanlar ihtimal ki bu yeni dönemde dua, maneviyat ve metafizik alanı daha çok merak ediyor olacaklar. Buradan baktığımızda, dua ile ilgili gerçek kaynaklar ve doğru pratiklerin öğrenilmesi, yaşanması ve anlatılması gibi ödevin uzunca bir zamandır masamızda olduğunu hatta vaktinin geçmekte olduğunu söyleyebiliriz.

Nasıl Dua Etmeliyiz?

Dua etmenin yeri, zamanı ve çok keskin kuralları yok aslında. İnsanlar en sade, yalın ve samimi ifadelerle her durumda Cenabı Hakka gönüllerini açabilirler. Fakat bu yazıyı okuyanlar arasında, İslami adab ve prensiplere göre daha üst seviyede hassasiyeti olanlar, aşağıdaki maddelere göz atabilir.

1-) Duaya eûzü besmele, Allah’a (cc) hamd ve Peygamberimize (sav) salât ile başlanmalıdır (Hadis)

2-) Duadan önce tevbe ve istiğfar edilmelidir. (Hadis)

3-) Esma-i Hüsna ile dua edilmelidir. (A’raf Suresi,180)

4-) Dua, her zaman ve her yerde yapılabilir. Bununla birlikte Arife günü ve geceleri, Ramazan ayı, cuma ve bayram günü ve geceleri, seher vakitleri, gecenin üçte ikisi, sabah ve akşam vakitleri, ezan ile kamet arasında, secdede yapılan duaların kabul edileceği ile ilgili hadisler vardır.

5-) Dua ihlâs ile ve bilinçli olarak yapılmalıdır: Dil ile dua cümlelerini söylerken, zihin başka düşüncelere dalmamalı, insan, bütün varlığı ile Allah’a yönelmelidir. (Hadis)

6-) Eller yüz seviyesine kadar kalkmalı, semaya açılmalı ve dua sonunda eller yüze sürülmelidir. (Sünnet olan bu uygulamayı, korona veya benzeri bir salgın döneminde, dua öncesinde bir başkasının elini sıktıysanız, veya virüs bulaşması ihtimali olan bir yüzeyle temas ettiyseniz terk etmeniz dinen vaciptir. Çünkü can korunması şart beş esastan biridir.)

😎 Kısık bir sesle ve yalvararak dua edilmelidir: Duada bağırıp çağırma yüksek ses ve riya ile değil yalvararak kısık bir sesle dua edilmesi. (Araf Suresi, 55)

9-) Dua tekrar edilmelidir: Mümin, Yüce Allah’tan (cc) isteğinde ısrarlı olmalı, isteyim yerine gelmedi diye duadan vazgeçmemelidir. (Hadis)

10-) İnsan, dua ederken, korku ve ümit içinde bulunmalı, aynı zamanda istekli ve ümitli olmalıdır. (Enbiya Suresi, 90)

11-) Meşru şeyler istenmeli, ölçülü olunmalı, sınırlar aşılmamalıdır: Dinimizce günah sayılan konularda istekte bulunulmamalıdır. (Hadis)

12-) Sadece sıkıntılı zamanlarda değil her zaman dua edilmelidir: Sadece darlıkta, sıkıntıda veya bir korku, kaza ve felâketle karşı karşıya gelindiği zaman değil varlıkta, genişlikte, huzur ve rahatlığın hüküm sürdüğü anlarda da dua edilmelidir. (Hadis)

13-) Sadece Allah’a dua edilmelidir: Dua, sadece Allah’a yapılmalı, araya başka aracılar sokulmamalıdır. (Şuara, 213), (Kasas, 8), (Fatiha, 5)

Diz çökerek elleri yukarı kaldırmanın ve içe kapanıp Allah’a övgü ve dualarını yöneltmenin genel ve tabii dua vaziyeti olduğu söylenebilir. Hz. Peygamber Sallallahu Aleyhi Veselllem’i dua ederken görenler, bazen koltuk altları görülecek şekilde ellerini yukarıya kaldırdığını, duadan sonra ellerini yüzüne sürdüğünü (Buhârî, “Daʿavât”, 23; Tirmizî, “Daʿavât”, 11); bazen hamd, tekbir ve tesbih ifade eden sözleri belli sayıda tekrar ettiğini ve bunu yaparken saymak için parmak boğumlarını kullandığını söylemişlerdir (Tirmizî, “Daʿavât”, 72).

Sevgili Peygamberimizin (Sav) Dilinden Dua Örnekleri

1.      “Dua ibadetin tâ kendisidir.” (Ebû Davud)

2.      “Allah’ım, Senden hidayet ve doğruluk isterim.” (Müslim)http://www.sonpeygamber.info/newpics/news/160620102335089132104.jpg

3.      “Allah’ım, Senden hidayet, takva, iffet ve zenginlik isterim.” (Müslim)

4.      “Ey kalpleri evirip çeviren Allah’ım, kalplerimizi taatine çevir.” (Müslim)

5.      “Allah’ım, bana doğruyu ilham et ve beni nefsimin şerrinden koru.” (Tirmizî)

6.      “Ey kalpleri evirip çeviren Allah’ım, kalbimi dininin üzerinde sabit kıl.” (Tirmizî)

7.      “Allah’ım! Senden yararlı bilgi, hoş rızık, kabul edilmiş amel isterim.” (İbn Mace)

8.      “Allah’ım, beni bağışla, bana merhamet et, bana afiyet ver ve bana rızk ver.” (Müslim)

9.      “Allah’ım, günahlarımı bağışla, bana merhamet et, hidayet et, bana afiyet ver, rızk ver.” (Müslim)

10.  “Allah’ım, yaptığım ve yapmadığım şeylerin şerrinden Sana sığınırım.” (Müslim)

11.  “Zorlu beladan, bedbahtlıktan, kötü kaderden ve düşmanların şamatasından Allah’a sığınırım.” (Buharî-Müslim)

12.  “Rabbimiz, bize dünyada ve ahirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru.” (Buharî-Müslim)

13.  “Allah’ım, cehennem fitnesinden ve cehennem azabından, zenginliğin ve fakirliğin şerrinden Sana sığınırım.” (Ebû Davud)

14.  “Allah’ım, açlıktan Sana sığınırım; o, ne kötü bir arkadaştır. Hainlikten Sana sığınırım; o, ne kötü bir sırdaştır.” (Ebû Davud)

15.  “Allah’ım, nimetinin elden çıkmasından, afiyetinin ters dönmesinden, ansızın azabına uğramaktan ve her türlü gazabından Sana sığınırım.” (Müslim)

16.  “Allah’ım kalbimi aydınlık kıl, lisanımı, kulağımı, gözümü, ardımı, önümü, üstümü, altımı aydınlık eyle. Allah’ım, nurumu büyüt.” (Buharî-Müslim)

17.  “Ey Hay ve Kayyum olan Allahım! Sadece Senden yardım isterim; Hayatımı düzelt, gözümü açıp kapayıncaya kadar bile beni nefsimle baş başa bırakma.” (Hakim)

18.  “Allah’ım, Senden sevgini, Seni sevenlerin sevgisini ve beni Senin sevgine ulaştıracak amelleri isterim. Allah’ım, Senin sevgini bana nefsimden, ailemden ve soğuk sudan daha sevimli eyle.” (Tirmizî)

19.  “Allah’ım, acizlikten, tembellikten, korkaklıktan, ihtiyarlıktan ve cimrilikten Sana sığınırım. Kabir azabından Sana sığınırım. Hayatın ve ölümün fitnesinden Sana sığınırım.” (Müslim)

20.  “Allah’ım, Senden rahmetini icap ettiren şeyleri, mağfiretini gerektiren şeyleri, bütün günahlardan esen kalmayı, bütün iyilikleri ganimet olarak kazanmayı, cennete nail olmayı ve cehennemden kurtulmayı isterim.” (Müslim)

21.  “Allah’ım, işimi koruyan dinimi ıslah et, geçimimi sağlayan dünyamı ıslah et, dönüp varacağım yer olan ahiretimi ıslah et. Hayatı her hayrı artırmama vesile eyle, ölümü bütün kötülüklerden kurtulmama çare eyle.” (Müslim)

22.  “Allah’ın adıyla, Allah’a tevekkül ediyorum. Allah’ım! sapıtmak ve saptırılmaktan, alçalmak ve alçaltılmaktan, zulmetmek ve zulmedilmekten, bilgisizlikten ve bilgisiz bırakılmaktan Sana sığınırım.” (Tirmizî)

23.  “Bütün hamdler O Allah’a ki O, bana yeter, bana merhamet eder; yine bütün övgüler O’na ki, O, beni doyurur ve suvarır. Bana ihsanda bulunup, beni -insanların- en faziletlisi kılan Allah’a hamd olsun. Senden beni ateşten korumanı diliyorum.” (Ebû Davud)

24.  “Allah’ım, Sana teslim oldum, Sana iman ettim, Sana tevekkül ettim, Sana döndüm, Senin için dava ettim ve Sana başvurdum. Önceden yaptıklarımı ve sonraya bıraktıklarımı, açık yaptıklarımı ve gizli yaptıklarımı bağışla. İleriye götüren ve geriye bırakan Sensin. Senden başka İlah yoktur.” (Buharî-Müslim)

Dua ile ilgili online içeriklere nasıl ulaşabiliriz?

Kuranda Geçen Dua Ayetleri

http://www.kurandakidin.com/wp-content/uploads/2016/06/Kurandaki-Dualar-ve-Se%C3%A7me-Ayetler-30.Bask%C4%B1.pdf

http://isamveri.org/pdfdrg/D218961/2013/2013_YAKAE.pdf

Kuran’da Geçen Peygamber Duaları

https://www.fikriyat.com/galeri/islam/peygamberlerin-kuranda-gecen-dualari

Peygamberimizin Dilinden Sabah Akşam Duaları

Namazın İçinde Yaptığımız Dualar ve Kaynakları

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/899078

Dua ile İlgili Söylenmiş En Güzel Sözler

https://www.mumsemaforum.com/sozler-ve-mesajlar/247215-dua-ile-ilgili-en-guzel-sozler.html

Çocuklar İçin Dualar

http://www.sonpeygambercocuk.info/peygamberim/15/dualari

http://www.yasemin.com/annecocuk/haber/2902005-cocuklara-dua-nasil-ezberletilir-her-cocugun-bilmesi-gereken-kisa-ve-kolay-dualar

Müteferrik Web Siteleri ve Sosyal Medya Hesapları

www.onlinekeyfiyet.com

https://www.instagram.com/dua.zamani/?hl=tr

https://duas.com/

http://www.duaexplorer.com/

Arapça-İngilizce Günlük Dualar

Bitirirken, duaya dair güzel sözlerden birini sizlerle paylaşmak isterim. Sözün sahibi Hz. Ömer (ra), hani şu ellerini kaldırdığında “Allahım benim günahlarımdan dolayı Ümmeti Muhammedi helak etme” diyen Koca Ömer. İşte o büyük kametin, kametine yakışır incelikteki sözü: “Ben yaptığım duaların kabul edilmeme endişesi taşımam. Ben daha çok içimde dua etme arzusunun olmaması (bu heyecanı kaybetme) kaygısı taşırım…”

Allah kalplerinizde dua etme arzusunu taşırtsın… 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir